Strona główna  |  Wydawnictwo  |  Kontakt  |  Reklama
Najnowszy numer »

 
Aktualności

»


Wypracowane procedury pomagają ratownikom wodnym w fazie reagowania

 

Prowadzenie dynamicznych akcji na wodzie wymaga formy dowodzenia, która zapewnia najwyższą skuteczność. Ratownicy i zespoły ratowników wodnych powinni posiadać na określonym stanowisku wypracowane procedury postępowania i algorytmy czynności, uwzględniające miejscowe zagrożenia, ryzyko wystąpienia zdarzeń negatywnych, rozłożone w kilku fazach od stwierdzenia lub przyjęcia zgłoszenia o wypadku po profesjonalną ewaluację. Zespół ratowników musi też dzielić zadania na czysto ratownicze i asekuracyjne, ponieważ nie można przewidzieć scenariusza akcji ratowniczej.

Obowiązkiem ratownika wodnego jest, w możliwie najkrótszym czasie, po oszacowaniu zagrożenia i ryzyka, na zasadzie automatyzmu wynikającego z wysokiego poziomu wyszkolenia, wybrać najwłaściwszą taktykę i metodykę przeprowadzenia akcji ratowniczej, którą należy podejmować niezwłocznie.

Wśród zagrożeń dla życia i zdrowia osób na obszarach wodnych występują zagrożenia naturalne i te wynikające z działalności człowieka. Woda nie jest naturalnym środowiskiem życia człowieka, a pobyt na jej obszarze zawsze wiąże się z większym lub mniejszym ryzykiem utonięcia. Według policyjnych statystyk w 2010 r. w Polsce utonęło 369 osób (295 w wodach ogólnodostępnych), a w: 2011 r. – 396, 2012 r. – 449, 2013 r. – 709, 2014 r. – 674 osób.

Utonięcie definiowane jest  jako „proces wystąpienia niewydolności oddychania z zanurzeniem w płynie”. Dwie trzecie utonięć ma miejsce latem, z czego 40 proc. w sobotę i niedzielę. Do ok. 90 proc. z nich dochodzi w wodach śródlądowych. Tonięcie odcina dopływ powietrza do płuc, a zatem niezbędnego dla życia tlenu, co prowadzi w kilka minut do śmierci. Wyjątek stanowią ofiary nagle zanurzone w zimnej wodzie z lodem (można przetrwać do godziny pod wodą bez skutków) z powodu spowolnienia przemiany materii, jak również przekazywania krwi tylko do serca, płuc i mózgu. Organizm, najczęściej dzieci (zdolność stopniowo tracona z wiekiem), zużywa wówczas mniej tlenu. Wśród przyczyn utonięcia wymienia się: spożywanie alkoholu i zażywanie narkotyków, wypadki podczas żeglowania, znęcanie się nad dziećmi lub zaniedbania, wypadki nurkowe, zmęczenie i wyczerpanie, nieumiejętność pływania i nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa, skurcze mięśni i żołądka, udar mózgu lub zawał serca w wodzie, uraz głowy lub kręgosłupa podczas uprawiania sportów wodnych, samobójstwa, pływanie bez asekuracji.

Tonący mogą nie być w stanie wezwać pomocy, ponieważ zużywają całą swoją energię do oddychania lub utrzymania głowy nad wodą, a gdy woda dostanie się do dróg oddechowych, może dojść do skurczu, uniemożliwiającego wezwanie ratunku.



Ustawa nie poprawiła sytuacji

Polska, według Międzynarodowej Federacji Ratowania Życia (International Life Saving Federation, ILS) globalnej organizacji ratowników wodnych, należy do państw, w których występuje wysokie zagrożenie utonięcia, a zatem niski poziom bezpieczeństwa osób przebywających na obszarach wodnych. Misją ILS Federation of Europe (oddziału europejskiego ILS) jest działanie na rzecz zmniejszenia liczby osób tonących w wodach Europy.

Nadzór państwa nad ratownictwem wodnym mieści się w katalogu obszarów objętych działem „sprawy wewnętrzne” państwa. Ustawa z 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych oraz wydane na jej podstawie przez ministra spraw wewnętrznych rozporządzenia i decyzje, pozwalające różnym podmiotom na wykonywanie ratownictwa wodnego (95 pozwoleń na 13.04.2015 r.), nie wpłynęły na zmniejszenie liczby wypadków utonięcia osób. Za prowadzenie działań ratowniczych odpowiedzialne są podmioty wykonujące ratownictwo medyczne i Państwowa Straż Pożarna, a wspierać je mogą przedsiębiorstwa, organizacje pozarządowe (stowarzyszenia ratowników), prowadzące działalność w zakresie ratownictwa wodnego. Wśród stowarzyszeń wiele posiada w nazwie „Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe”.

Celem podmiotów ratownictwa wodnego jest prowadzenie działań ratowniczych, polegających w szczególności na organizowaniu i udzielaniu pomocy osobom, które uległy wypadkowi lub narażone są na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia na obszarze wodnym. Cel ten może być realizowany poprzez współtworzenie systemu bezpieczeństwa wewnętrznego i współdziałanie z podmiotami zajmującymi się bezpieczeństwem powszechnym, ochroną środowiska wodnego, prowadzeniem akcji ratowniczych na wodach podczas zagrożeń powszechnych, awarii technicznych, katastrof naturalnych i klęsk żywiołowych, w tym powodzi.

Obszarami wodnymi są wody śródlądowe i przybrzeżne oraz kąpieliska, miejsca wykorzystywane do kąpieli, pływalnie i inne obiekty. Wyznaczonym obszarem wodnym jest kąpielisko, miejsce wykorzystywane do kąpieli, pływalnia (obiekt kryty lub odkryty, z wodą przepływową, przeznaczony do pływania lub kąpieli, posiadający co najmniej jedną nieckę basenową, z trwałym brzegiem i dnem, wyposażony w urządzenia sanitarne, szatnie i natryski) oraz inne obiekty dysponujące nieckami basenowymi o łącznej powierzchni powyżej 100 m2 i głębokości ponad 0,4 m w najgłębszym miejscu lub głębokości powyżej 1,2 m. Kąpielisko to wyznaczony uchwałą rady gminy fragment wód powierzchniowych, wykorzystywany przez dużą liczbę osób kąpiących się. Miejscem wykorzystywanym do kąpieli jest wydzielony i oznakowany fragment wód powierzchniowych, niebędący kąpieliskiem i wykorzystywany do kąpieli.

Obowiązkiem osób przebywających na obszarach wodnych jest zachowanie zapewniające ochronę życia i zdrowia własnego oraz innych osób poprzez zapoznanie się z zasadami korzystania z danego terenu, obiektu lub urządzenia i ich przestrzeganie oraz przestrzeganie znaków nakazu i zakazu. Osoby te mają także obowiązek zapoznania się i dostosowania podejmowanych działań do aktualnie panujących warunków atmosferycznych i uwzględnienia własnych umiejętności oraz użycia sprzętu zgodnie z jego przeznaczeniem i zasadami użycia stosownie do formy aktywności na obszarze wodnym oraz informowania ratowników o wypadku, zaginięciu osoby i innych zdarzeniach mogących mieć wpływ na bezpieczeństwo kogokolwiek.


Dokonywanie analizy zagrożeń

Do katalogu przedsięwzięć mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa na obszarach wodnych należy dokonywanie analizy zagrożeń, z identyfikacją miejsc niebezpiecznych do pływania, kąpania się, uprawiania sportu lub rekreacji, oznakowanie i zabezpieczenie terenów, obiektów i urządzeń na obszarach wodnych. Istotne jest prowadzenie działań profilaktycznych i edukacyjnych dotyczących bezpieczeństwa na obszarach wodnych. Najlepszą formą profilaktyki jest powszechna nauka pływania (ponad połowa Polaków nie potrafi pływać).

Za zapewnienie bezpieczeństwa odpowiada dyrektor na terenie parku narodowego lub krajobrazowego, osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna na terenie, na którym prowadzona jest działalność w zakresie sportu lub rekreacji, a na pozostałych obszarach wodnych wójt (burmistrz, prezydent miasta) jako zarządzający obszarem wodnym. Do zarządzającego obszarem wodnym należy obowiązek umieszczania informacji o zasadach korzystania i ograniczeniach w korzystaniu z wyznaczonego obszaru wodnego (dotyczy to także kąpielisk, pływalni i innych obiektów) oraz sposobu powiadamiania o wypadkach (wraz z numerami alarmowymi). Pełna wersja artykułu w numerze maj/czerwiec.

Jerzy Telak

Szkoła Główna Służby Pożarniczej, Wydział Inżynierii Bezpieczeństwa Cywilnego, Zakład Społecznych Problemów Bezpieczeństwa Krajowego i Międzynarodowego

Fot. J.Telak

2015-05-28 14:56:00

powrót

Dołącz do dyskusji na FB

»

 

20 lipca, Warszawa, Szkolenie "Radzenie sobie z klientem używającym gróźb (agresja słowna, szantaż, napastliwość) w stosunku do urzędnika", http://frdl.mazowsze.pl

26 lipca, Warszawa, Kongres Pożarnictwa FIRE SECURITY EXPO 2018, http://fire-expo.pl/

Więcej wydarzeń...

Wejdź i poznaj zadania realizowane aktualnie przez służby mundurowe

»

Rozmowa BP

»


mł. insp. Jarosław Magiera
,
naczelnik Wydziału Radiokomunikacji Biura Łączności i Informatyki KGP: Policja od lat zabiega o jednolity cyfrowy system łączności radiowej.
więcej...



Artur Hołubiczko,
prefekt Krajowej Rady Komendantów Straży Miejskich i Gminnnych: Zadania strażnika miejskiego na służbie patrolowej nie różnią się od policyjnych.

więcej...



Krzysztof Kwiatkowski
, prezes NIK: MSW powinno przejąć koordynację i egzekwowanie zadań w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego.
więcej...



Edyta Wcisło
, przewodnicząca Polskiej Rady Ratowników Medycznych: Dwie osoby w zespole ratownictwa medycznego to za mało.
więcej...


Newsletter

»

Zamów newsletter